04 aug Pensioen voor de DGA na eigen beheer
Jarenlang was pensioen in eigen beheer een populaire manier voor directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) om vermogen op te bouwen voor hun pensioen. Het bood ondernemers de mogelijkheid om pensioenreserves binnen de eigen onderneming te houden en flexibel met het beschikbare kapitaal om te gaan. Toch bleek deze regeling in de praktijk steeds complexer te worden, waardoor de overheid besloot het pensioen in eigen beheer af te schaffen.
Voor veel DGA’s heeft deze verandering geleid tot nieuwe vragen over pensioenopbouw en vermogensplanning. Welke mogelijkheden zijn er tegenwoordig om fiscaal aantrekkelijk vermogen op te bouwen voor later? Welke alternatieven sluiten het beste aan bij de persoonlijke en zakelijke situatie van de ondernemer? In dit artikel bespreken we waarom pensioen in eigen beheer is verdwenen, welke alternatieven momenteel populair zijn en welke fiscale aandachtspunten een belangrijke rol spelen bij het maken van strategische keuzes.
Waarom pensioen in eigen beheer is afgeschaft
Pensioen in eigen beheer was jarenlang een regeling waarmee een DGA pensioen kon opbouwen binnen de eigen besloten vennootschap. De onderneming reserveerde jaarlijks een bedrag voor het toekomstige pensioen van de ondernemer. Hierdoor bleef het geld beschikbaar binnen de onderneming en hoefde er geen premie te worden afgedragen aan een externe pensioenuitvoerder.
Hoewel deze constructie aantrekkelijk leek, ontstonden er in de praktijk verschillende problemen. Een belangrijk knelpunt was het verschil tussen de fiscale waardering en de commerciële waardering van de pensioenverplichting. Op de fiscale balans mocht de verplichting tegen een relatief lage waarde worden opgenomen, terwijl de commerciële waarde vaak aanzienlijk hoger lag. Hierdoor ontstonden ingewikkelde situaties bij dividenduitkeringen, bedrijfsverkoop, echtscheidingen en bedrijfsopvolging.
Daarnaast bleek dat veel ondernemingen onvoldoende liquide middelen hadden gereserveerd om toekomstige pensioenuitkeringen daadwerkelijk te kunnen financieren. Het pensioenvermogen werd vaak gebruikt voor investeringen binnen de onderneming, waardoor onzekerheid ontstond over de daadwerkelijke beschikbaarheid van het pensioenkapitaal op latere leeftijd.
Ook zorgde de regeling voor administratieve complexiteit. Jaarlijkse actuariële berekeningen, fiscale regelgeving en waarderingsvraagstukken maakten het beheer ingewikkeld en kostbaar. Voor veel ondernemers en adviseurs werd duidelijk dat de regeling niet langer aansloot bij de praktijk.
Om deze redenen heeft de overheid besloten om pensioen in eigen beheer per 1 juli 2017 af te schaffen. DGA’s kregen vervolgens de mogelijkheid om hun bestaande pensioenregeling af te kopen of om te zetten in een oudedagsverplichting. Sindsdien moeten ondernemers op zoek naar andere manieren om pensioenvermogen op te bouwen.
Populaire alternatieven voor de DGA
Na het verdwijnen van pensioen in eigen beheer zijn verschillende alternatieven populair geworden onder DGA’s. Welke oplossing het meest geschikt is, hangt af van factoren zoals leeftijd, inkomensniveau, ondernemingsstructuur, vermogenspositie en persoonlijke doelstellingen.
Pensioen opbouwen via een verzekeraar of pensioenfonds
Een veelgekozen optie is het onderbrengen van pensioen bij een externe pensioenuitvoerder. Hierbij worden periodiek premies betaald aan een verzekeraar of pensioeninstelling die vervolgens zorgt voor de opbouw van pensioenrechten.
Een belangrijk voordeel van deze oplossing is de duidelijkheid. Het opgebouwde vermogen staat los van de onderneming en wordt professioneel beheerd. Hierdoor ontstaat meer zekerheid dat het pensioenvermogen beschikbaar blijft voor de oude dag.
Daarnaast profiteert de DGA van fiscale voordelen. Premies die binnen de fiscale grenzen worden betaald, zijn doorgaans aftrekbaar voor de onderneming. Het opgebouwde vermogen groeit vervolgens belastingvriendelijk door totdat het pensioen wordt uitgekeerd.
Voor ondernemers die waarde hechten aan zekerheid en risicospreiding kan deze vorm van pensioenopbouw aantrekkelijk zijn.
Lijfrenteopbouw
Een andere populaire mogelijkheid is het opbouwen van vermogen via een lijfrenteproduct. Hierbij stort de ondernemer geld op een speciale pensioenrekening of in een lijfrenteverzekering. Het vermogen wordt vervolgens gebruikt om later periodieke uitkeringen te ontvangen.
Lijfrenteopbouw is vooral interessant voor ondernemers die een pensioentekort hebben. Binnen bepaalde fiscale grenzen kunnen stortingen aftrekbaar zijn in box 1 van de inkomstenbelasting. Hierdoor ontstaat direct belastingvoordeel.
Bovendien biedt een lijfrente vaak meer flexibiliteit dan traditionele pensioenregelingen. Ondernemers kunnen zelf bepalen wanneer en hoeveel zij willen inleggen, zolang zij binnen de fiscale regels blijven.
Door recente wijzigingen in de wetgeving zijn de mogelijkheden voor lijfrenteaftrek bovendien verruimd, waardoor deze optie voor veel DGA’s extra aantrekkelijk is geworden.
De oudedagsverplichting (ODV)
Voor DGA’s die bij de afschaffing van pensioen in eigen beheer hebben gekozen voor omzetting naar een oudedagsverplichting, speelt deze regeling nog steeds een belangrijke rol.
Bij een ODV blijft het opgebouwde vermogen binnen de onderneming aanwezig. Vanaf de pensioendatum moet het vermogen worden omgezet in periodieke uitkeringen of worden overgedragen aan een externe aanbieder.
Hoewel de ODV niet meer nieuw kan worden opgebouwd, vormt deze regeling voor veel ondernemers nog steeds een belangrijk onderdeel van hun pensioenplanning. Regelmatige evaluatie is hierbij essentieel om te voorkomen dat toekomstige uitkeringen onvoldoende aansluiten bij de gewenste levensstandaard.
Vermogensopbouw in box 3
Steeds meer ondernemers kiezen ervoor om aanvullend vermogen op te bouwen buiten pensioenproducten. Beleggen in aandelen, obligaties, vastgoed of beleggingsfondsen kan een interessante aanvulling vormen op de pensioenvoorziening.
Het voordeel van deze aanpak is de grote flexibiliteit. Het vermogen blijft vrij beschikbaar en kent geen verplichte uitkeringsvormen zoals bij pensioenproducten.
Daar staat tegenover dat er minder fiscale voordelen beschikbaar zijn dan bij traditionele pensioenopbouw. Ook zijn de beleggingsrisico’s volledig voor rekening van de ondernemer.
Toch kan vermogensopbouw in box 3 aantrekkelijk zijn voor DGA’s die al voldoende pensioenvoorzieningen hebben getroffen en extra financiële vrijheid willen creëren.
Vastgoed als pensioenstrategie
Vastgoed wordt regelmatig genoemd als alternatief voor pensioenopbouw. Door te investeren in verhuurd vastgoed kunnen ondernemers een stabiele inkomstenbron creëren voor hun pensioenjaren.
Huurinkomsten kunnen zorgen voor een aanvullend inkomen naast andere pensioenvoorzieningen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat vastgoed op lange termijn in waarde stijgt.
Wel brengt vastgoed specifieke risico’s met zich mee, zoals onderhoudskosten, leegstand, financieringslasten en veranderende regelgeving. Daarom is het belangrijk om vastgoed niet als enige pensioenvoorziening te beschouwen, maar als onderdeel van een bredere vermogensstrategie.
Fiscale aandachtspunten en strategische keuzes
Bij pensioenopbouw draait het niet alleen om het kiezen van een geschikt product. De fiscale gevolgen en strategische keuzes kunnen een grote invloed hebben op het uiteindelijke resultaat.
De balans tussen salaris en dividend
Veel DGA’s ontvangen inkomen via een combinatie van salaris en dividend. Deze keuze heeft directe gevolgen voor de mogelijkheden rondom pensioenopbouw.
Een hoger salaris kan leiden tot meer fiscale ruimte voor pensioenopbouw en lijfrentestortingen. Tegelijkertijd leidt dit vaak tot hogere belastingheffing in box 1.
Een hoger dividend kan juist fiscaal aantrekkelijk zijn, maar beperkt mogelijk de ruimte voor bepaalde pensioenvoorzieningen. Daarom is het verstandig om regelmatig te beoordelen of de huidige verhouding tussen salaris en dividend nog optimaal is.
Jaarruimte en reserveringsruimte benutten
Voor ondernemers die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd, bieden de jaarruimte en reserveringsruimte interessante mogelijkheden.
Hiermee kunnen fiscale voordelen worden benut door extra stortingen te doen in een lijfrentevoorziening. Vooral DGA’s die jarenlang weinig pensioen hebben opgebouwd, kunnen hierdoor aanzienlijke belastingbesparingen realiseren.
Een goede berekening van de beschikbare ruimte is essentieel om optimaal gebruik te maken van deze regeling.
Bedrijfsverkoop en pensioenplanning
Voor ondernemers die op termijn hun onderneming willen verkopen, speelt pensioenplanning een belangrijke rol.
De opbrengst van een bedrijfsverkoop kan een belangrijk onderdeel vormen van het pensioenvermogen. Toch blijkt in de praktijk dat veel ondernemers hun pensioenstrategie onvoldoende afstemmen op een toekomstige verkoop.
Door tijdig te plannen kan worden voorkomen dat er onverwachte fiscale lasten ontstaan of dat de verkoopopbrengst onvoldoende blijkt om de gewenste levensstandaard te financieren.
Risicospreiding blijft essentieel
Een veelgemaakte fout is het volledig afhankelijk zijn van één pensioenvoorziening. Een onderneming kan tegenvallen, vastgoed kan in waarde dalen en financiële markten kunnen schommelen.
Daarom kiezen veel financieel planners voor spreiding over verschillende vermogenscategorieën. Door pensioenopbouw, beleggingen, spaargeld en eventueel vastgoed te combineren ontstaat een robuustere financiële basis.
Deze spreiding zorgt ervoor dat tegenvallers binnen één onderdeel minder grote gevolgen hebben voor het totale pensioenvermogen.
Regelmatig evalueren
Pensioenplanning is geen eenmalige beslissing. Wetgeving verandert, fiscale regels worden aangepast en persoonlijke omstandigheden ontwikkelen zich voortdurend.
Een ondernemer die vandaag een optimale strategie heeft, kan over vijf of tien jaar tot andere conclusies komen. Daarom is het verstandig om de pensioenstrategie regelmatig te evalueren en waar nodig bij te sturen.
Een periodieke financiële scan kan helpen om inzicht te krijgen in de huidige situatie en toekomstige mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Kan een DGA nog pensioen in eigen beheer opbouwen?
Nee. Sinds 1 juli 2017 is het niet meer mogelijk om nieuw pensioen in eigen beheer op te bouwen. Bestaande regelingen konden worden afgekocht of omgezet naar een oudedagsverplichting.
Wat is momenteel het populairste alternatief voor pensioen in eigen beheer?
Veel DGA’s kiezen voor pensioenopbouw via een verzekeraar, pensioeninstelling of lijfrenteproduct. Welke optie het meest geschikt is, hangt af van de persoonlijke situatie.
Zijn lijfrentestortingen fiscaal aftrekbaar?
Ja, mits er sprake is van voldoende jaarruimte of reserveringsruimte. Binnen deze grenzen kunnen stortingen belastingaftrek opleveren.
Is beleggen een goed alternatief voor pensioenopbouw?
Beleggen kan een waardevolle aanvulling zijn op pensioenvoorzieningen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Het is verstandig om beleggingen te combineren met andere vormen van vermogensopbouw.
Waarom is periodieke pensioenplanning belangrijk?
Wetgeving, belastingregels en persoonlijke omstandigheden veranderen voortdurend. Door regelmatig te evalueren blijft de pensioenstrategie aansluiten bij de financiële doelen en wensen.
Conclusie
De afschaffing van pensioen in eigen beheer heeft DGA’s gedwongen om opnieuw na te denken over hun financiële toekomst. Hoewel een vertrouwde regeling is verdwenen, zijn er tegenwoordig diverse aantrekkelijke alternatieven beschikbaar. Pensioenopbouw via een externe uitvoerder, lijfrentevoorzieningen, vermogensopbouw in box 3 en investeringen in vastgoed kunnen allemaal bijdragen aan een solide pensioenstrategie.
De beste oplossing verschilt per ondernemer. Factoren zoals leeftijd, vermogen, ondernemingsstructuur en toekomstplannen spelen hierbij een belangrijke rol. Daarnaast zijn fiscale aspecten vaak doorslaggevend voor het uiteindelijke rendement.
Door tijdig strategische keuzes te maken en de pensioenplanning regelmatig te evalueren, kunnen DGA’s ook zonder pensioen in eigen beheer werken aan een financieel zorgeloze toekomst. Professioneel advies helpt daarbij om kansen optimaal te benutten en fiscale valkuilen te voorkomen.
Geen reactie's